Ngày 6/7, tại tỉnh Bắc Ninh, Đoàn công tác của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đã có buổi làm việc và khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Dabaco Việt Nam. Nội dung chương trình hướng trọng tâm vào việc giám sát thực hiện chính sách, pháp luật về kiểm soát an toàn thực phẩm; công tác cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực cho doanh nghiệp.
Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải làm Trưởng đoàn công tác.
Cùng tham gia Đoàn khảo sát có các Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường: Nguyễn Phương Tuấn, Nguyễn Thị Mai Phương, Đỗ Đức Hồng Hà; các Ủy viên hoạt động chuyên trách của Ủy ban; đại diện lãnh đạo Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Về phía Tập đoàn Dabaco có ông Nguyễn Như So – Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) Tập đoàn Dabaco, Chủ tịch Hiệp hội Thức ăn chăn nuôi Việt Nam, cùng các thành viên Ban điều hành, lãnh đạo các đơn vị thành viên.
Trước khi tiến hành phiên họp toàn thể, Đoàn công tác của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã tiến hành khảo sát thực địa tại các cơ sở sản xuất quy mô lớn của Tập đoàn Dabaco trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Cụ thể, Đoàn đã đến kiểm tra quy trình vận hành và kiểm soát chất lượng tại Nhà máy Trứng ăn liền (tại KCN Đại Đồng- Hoàn Sơn) và tham quan Công ty Dầu thực vật Dabaco (thuộc Cụm công nghiệp Tân Chi, xã Tân Chi).
Tại các điểm khảo sát, Đoàn công tác đã trực tiếp chứng kiến quy trình sản xuất khép kín, ứng dụng công nghệ tự động hóa từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đầu vào, sơ chế, chế biến chuyên sâu cho đến đóng gói thành phẩm. Các thành viên Đoàn công tác đánh giá cao việc doanh nghiệp chủ động thiết lập hệ thống quản lý chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt, bảo đảm tính khép kín và an toàn sinh học. Đây là những tư liệu thực tiễn quan trọng, phản ánh sinh động năng lực sản xuất của khối doanh nghiệp tư nhân trong ngành nông nghiệp công nghệ cao hiện nay.
Phát biểu khai mạc phiên làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Phương Tuấn cho biết, cuộc khảo sát lần này được thực hiện theo phân công của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhằm phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ chủ trì thẩm tra dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và bảo vệ môi trường.
Để nâng cao tính hiệu quả, thực chất của buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Nguyễn Phương Tuấn đề nghị các đại biểu Quốc hội, đại diện các bộ, ngành và Ban lãnh đạo Tập đoàn Dabaco tập trung thảo luận, làm rõ 4 nhóm vấn đề lớn, bao gồm:
Tính đồng bộ và thống nhất pháp lý: Rà soát phân định rõ trách nhiệm, tránh sự chồng chéo, mâu thuẫn giữa dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và bảo vệ môi trường với các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành có liên quan.
Thiết lập hàng rào kỹ thuật: Nghiên cứu cơ chế xây dựng các tiêu chuẩn, hàng rào kỹ thuật tiên tiến để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng nội địa, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa sản phẩm sản xuất trong nước và sản phẩm nhập khẩu.
Quản lý hoạt động tạm nhập, tái xuất: Đánh giá tính khả thi và cơ sở pháp lý của giải pháp tạm ngừng tái xuất đối với một số nhóm mặt hàng thực phẩm, nhằm tạo công cụ bảo vệ vững chắc cho chuỗi ngành hàng sản xuất trong nước trước các biến động thị trường.
Hài hòa lợi ích chiến lược: Định hình các giải pháp chính sách bảo đảm mục tiêu phát triển kinh doanh, doanh thu và năng lực tăng trưởng của doanh nghiệp, nhưng phải đặt lợi ích bảo vệ sức khỏe, tính mạng của nhân dân lên trên hết.
Theo yêu cầu từ Đoàn công tác, đại diện Tập đoàn Dabaco đã báo cáo chi tiết về thực trạng hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm của đơn vị. Báo cáo tập trung làm nổi bật dòng vốn đầu tư cho công tác nghiên cứu và phát triển (R&D), việc áp dụng các hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến (HACCP, ISO); việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật về điều kiện sản xuất, công bố tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, danh mục chất phụ gia và chất hỗ trợ chế biến được phép sử dụng; cũng như quy trình kiểm nghiệm lâm sàng, thử nghiệm độc lập và truy xuất nguồn gốc sản phẩm từ nông trại đến bàn ăn.
Thảo luận tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn công tác đã chất vấn, đề nghị làm rõ thêm nhiều khía cạnh kỹ thuật trong việc thực hiện các quy định pháp luật về điều kiện chăn nuôi; công tác kiểm soát an toàn sinh học trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, vắc-xin và các chế phẩm sinh học dùng trong ngành y tế thú y. Đồng thời, các đại biểu cũng gợi mở, yêu cầu doanh nghiệp chỉ rõ những thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh nào còn mang tính rườm rà, bất cập, cần được xem xét cắt giảm, sửa đổi để tạo hành lang thông thoáng cho hoạt động đầu tư.
Trình bày tại cuộc họp, ông Nguyễn Như So – Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Dabaco khẳng định, trong suốt quá trình hoạt động, doanh nghiệp luôn thượng tôn pháp luật, chấp hành đầy đủ các quy định về đầu tư, đất đai, bảo vệ môi trường, chăn nuôi và an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, Dabaco là đơn vị tiên phong đầu tư đổi mới công nghệ, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), đẩy mạnh chuyển đổi số tổng thể và mở rộng quy mô sản xuất theo hướng hiện đại, an toàn sinh học và phát triển bền vững.
Tuy nhiên, từ thực tiễn vận hành quy mô tập đoàn, ông Nguyễn Như So thẳng thắn phản ánh hệ thống thể chế, thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp hiện nay vẫn tồn tại những rào cản, ảnh hưởng lớn đến tiến độ dự án, hiệu quả sản xuất kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Để tháo gỡ, Tập đoàn Dabaco chính thức gửi tới Quốc hội và các cơ quan quản lý 3 nhóm kiến nghị cụ thể:
Một là, xây dựng hành lang pháp lý cho kinh tế tuần hoàn: Đề nghị các cơ quan chức năng ban hành bộ hướng dẫn kỹ thuật và quy trình công nghệ chuẩn quốc gia về xử lý nước thải, chất thải rắn trong chăn nuôi. Hoàn thiện đồng bộ hành lang pháp lý cho công tác thu gom, vận chuyển, tái chế và thương mại hóa các sản phẩm thứ cấp như phân bón hữu cơ, khí sinh học nhằm khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào mô hình kinh tế tuần hoàn.
Hai là, thay đổi tư duy quản lý khoảng cách chăn nuôi: Sửa đổi quy định về mật độ chăn nuôi và khoảng cách an toàn theo hướng quản lý dựa trên mức độ rủi ro, trình độ áp dụng công nghệ và năng lực kiểm soát môi trường thực tế của từng cơ sở. Cho phép áp dụng cơ chế quản lý linh hoạt, đặc thù đối với hệ thống trang trại chuồng kín, có công nghệ xử lý mùi và nước thải triệt để; không áp đặt một khoảng cách cơ học đồng nhất cho mọi mô hình chăn nuôi từ truyền thống đến hiện đại.
Ba là, siết chặt quản lý hàng tạm nhập tái xuất và rà soát tiêu chuẩn TCVN: Đề nghị nâng cao ứng dụng công nghệ số để giám sát, truy xuất và quản lý luồng hàng hóa tạm nhập, tái xuất; bổ sung chế tài xử phạt nghiêm khắc, đủ sức răn đe để ngăn chặn triệt để hành vi đưa hàng tạm nhập, tái xuất tiêu thụ trái phép tại thị trường nội địa, gây rủi ro lây lan dịch bệnh. Đồng thời, đề nghị khẩn trương rà soát, sửa đổi Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 7047:2020 nhằm bảo đảm các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, bảo vệ người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng cho các doanh nghiệp sản xuất nội địa.
Tham gia giải trình và làm rõ các vấn đề được đại biểu và doanh nghiệp quan tâm, ông Chu Quốc Thịnh – Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) nhấn mạnh tính cấp thiết của việc sửa đổi Luật An toàn thực phẩm và các văn bản quy phạm liên quan nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp và sức khỏe của người dân. Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành tăng cường công tác thanh tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm các vi phạm về an toàn vệ sinh thực phẩm; đồng thời siết chặt giám sát việc doanh nghiệp sử dụng các chất phụ gia trong danh mục vào sản phẩm hàng hóa.
Về công tác kiểm dịch chăn nuôi và thú y, ông Phạm Kim Đăng – Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, cơ quan quản lý sẽ tập trung tăng cường năng lực cho hệ thống thú y cơ sở, kiểm dịch giết mổ gia súc, gia cầm tại các địa phương. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục nghiên cứu, ban hành các giải pháp kỹ thuật và quản lý hữu hiệu hơn nhằm kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm theo chuỗi, từ khâu con giống, thức ăn, chăn nuôi, giết mổ đến chế biến sâu để cung ứng sản phẩm an toàn ra thị trường.
Phát biểu kết luận cuộc làm việc, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải ghi nhận và đánh giá cao những ý kiến đóng góp, đề xuất mang tính xây dựng, bám sát thực tiễn của Tập đoàn Dabaco cũng như ý kiến trao đổi của đại diện các bộ, ngành đối với dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và bảo vệ môi trường.
Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thanh Hải khẳng định, các ý kiến phản ánh từ thực tế sản xuất của Dabaco là cơ sở dữ liệu quan trọng để Thường trực Ủy ban nghiên cứu, tổng hợp, chuyển hóa trực tiếp vào báo cáo thẩm tra chính thức của Ủy ban. Đây là nguồn tư liệu quý giá phục vụ quá trình tiếp thu, chỉnh lý các dự thảo luật để trình Quốc hội xem xét, quyết định trong các kỳ họp tới, bảo đảm luật ban hành vừa đạt mục tiêu quản lý nhà nước, vừa thúc đẩy doanh nghiệp phát triển.
Để nâng cao chất lượng công tác lập pháp, Chủ nhiệm Nguyễn Thanh Hải đề nghị Tập đoàn Dabaco chủ động cử cán bộ, chuyên gia có kinh nghiệm thực tiễn phối hợp với Ủy ban và Vụ chuyên môn trong quá trình nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý các nội dung kỹ thuật chuyên ngành trong các dự án luật nêu trên.
Đoàn công tác của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khảo sát tại Nhà máy Trứng ăn liền ở xã Đại Đồng, tỉnh Bắc Ninh; tham quan Công ty Dầu thực vật Dabaco thuộc Cụm công nghiệp Tân Chi, xã Tân Chi, tỉnh Bắc Ninh.
